Cyfrowy paszport produktu: kogo dotyczy i które branże obejmie?

Cyfrowy paszport produktu – kogo dotyczy? Przede wszystkim firm, które wprowadzają na rynek UE produkty objęte nowymi przepisami ESPR lub regulacjami sektorowymi. W pierwszej kolejności będą to baterie, a następnie m.in. tekstylia, opony, meble, materace, żelazo, stal i aluminium. Wymagania mogą objąć producentów, importerów, właścicieli marek, dystrybutorów oraz część dostawców w łańcuchu dostaw.

DPP, czyli Digital Product Passport, to cyfrowy zestaw informacji o produkcie: jego składzie, pochodzeniu, parametrach, naprawie, recyklingu i postępowaniu po zakończeniu użytkowania. Dane mają być dostępne elektronicznie, np. przez kod QR, NFC lub inny nośnik danych. Komisja Europejska opisuje DPP jako cyfrową kartę identyfikacyjną produktów, komponentów i materiałów.

Szczególną uwagę do tej kwestii powinny przywiązać osoby odpowiedzialne za produkcję, jakość, zakupy, ESG, zgodność regulacyjną, dane produktowe i sprzedaż na rynku UE. Jeśli Twoja firma już teraz zbiera dane o surowcach, partiach, dostawcach, certyfikatach albo wynikach kontroli, część tej pracy może za chwilę stać się podstawą do przygotowania cyfrowego paszportu produktu.

Nowe wymagania będą dotyczyć firm, które produkują, importują lub sprzedają na rynku UE produkty objęte przepisami. Zakres odpowiedzialności będzie zależał od branży, rodzaju produktu i roli firmy w łańcuchu dostaw.

Obowiązki mogą objąć:

Nie każdy podmiot będzie odpowiadał za to samo. Producent może tworzyć cały paszport, a dostawca komponentu może przekazywać dane o składzie, pochodzeniu, certyfikacie, numerze partii albo materiale z recyklingu.

To pierwsza ważna zmiana, bo nawet jeśli nie wystawiasz paszportu dla produktu końcowego, klient może poprosić Cię o dane, bez których sam nie spełni nowych wymagań.

ESPR, czyli rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, obejmuje szeroką grupę fizycznych towarów wprowadzanych na rynek UE. Dotyczy produktów, komponentów i produktów pośrednich, z wyłączeniami m.in. dla żywności, pasz, produktów leczniczych oraz części pojazdów objętych osobnymi przepisami.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że obowiązek posiadania cyfrowego paszportu produktu będzie wprowadzany stopniowo. W planie prac ESPR na lata 2025–2030 pojawiają się przede wszystkim: tekstylia, opony, meble i materace oraz produkty pośrednie, takie jak żelazo, stal i aluminium.

Lista będzie rozwijana przez akty delegowane i przepisy sektorowe. Dlatego sama obecność produktu w grupie priorytetowej nie oznacza jeszcze, że wszystkie szczegóły są znane. Oznacza jednak, że trzeba już sprawdzić, gdzie są dane o produkcie i kto za nie odpowiada.

Nie ma jednej daty dla wszystkich produktów.

Ustalony jest termin dla baterii. Od 18 lutego 2027 r. paszport baterii ma być wymagany dla baterii do lekkich środków transportu, baterii przemysłowych powyżej 2 kWh oraz baterii do pojazdów elektrycznych wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku w UE.

Dla pozostałych grup terminy będą zależeć od szczegółowych aktów prawnych. Daje Ci to czas na przygotowanie, ale odkładanie tematu do pierwszego zapytania od klienta może być ryzykowne. Najtrudniejsze zwykle nie jest wygenerowanie kodu QR, tylko zebranie pewnych danych z produkcji, jakości, zakupów i od dostawców.

Paszport baterii może zawierać identyfikator produktu, dane o składzie, śladzie węglowym, materiale z recyklingu, wynikach testów, trwałości, liczbie cykli ładowania i stanie baterii.

Część danych może być dostępna publicznie, a część tylko dla wybranych podmiotów, np. serwisu, recyklera albo organu nadzoru. Dla producenta oznacza to konieczność połączenia danych technicznych, jakościowych, środowiskowych i serwisowych z konkretnym produktem.

Paszport dla kurtki może obejmować skład materiałowy, pochodzenie włókien, użyte substancje, trwałość, instrukcję naprawy i informacje o recyklingu.

Tekstylia są wysoko na liście, ponieważ mają duży wpływ środowiskowy. Komisja Europejska podaje, że w UE co roku wyrzuca się ok. 5 mln ton odzieży, czyli ok. 12 kg na osobę, a tylko 1% materiału z odzieży trafia ponownie do produkcji nowej odzieży.

Dla marki oznacza to większą presję na dane od dostawców tkanin, dodatków, farbiarni i szwalni.

Paszport krzesła biurowego może zawierać dane o stali, aluminium, tworzywach, piankach, tkaninie, drewnie, częściach zamiennych i instrukcji demontażu. Dla klienta B2B oznacza to konkretną wartość. Może porównać produkty nie tylko po cenie, ale też po trwałości, naprawialności i danych środowiskowych.

Firma dostarcza elementy stalowe do producenta wyrobu końcowego. Sama nie musi tworzyć paszportu produktu finalnego, ale klient może poprosić ją o skład materiałowy, certyfikat, numer partii, pochodzenie materiału albo dane środowiskowe.

W takim scenariuszu DPP staje się wymaganiem łańcucha dostaw. Dane muszą być szybko dostępne, uporządkowane i przypisane do właściwego produktu lub partii.

Zakres danych będzie zależał od branży i rodzaju produktu. Komisja Europejska wskazuje m.in. parametry techniczne produktu, materiały i ich pochodzenie, naprawy, możliwości recyklingu oraz wpływ środowiskowy w cyklu życia.

W firmie produkcyjnej najczęściej będą to informacje o:

Te dane często są rozproszone: część jest w ERP, część w MES, część w jakości, część u dostawców, a część w dokumentach technicznych. Dlatego przygotowanie do DPP zaczyna się od uporządkowania danych.

Tak, jeśli mała lub średnia firma jest częścią łańcucha dostaw objętego produktu.

Przykład: producent materacy przygotowuje się do DPP i prosi dostawcę pianek o dane dotyczące składu, certyfikatów, wyników badań oraz możliwości recyklingu. Dostawca nie tworzy paszportu gotowego materaca, ale bez jego danych producent nie przygotuje własnego DPP.

Dla MŚP oznacza to jedno: dobrze już teraz sprawdzić, czy firma potrafi szybko przekazać klientowi wiarygodne dane o produkcie, materiale lub partii.

Nie trzeba zaczynać od dużego projektu. Zacznij od siedmiu kroków:

Jeśli produkujesz, montujesz lub przetwarzasz wyroby, przygotowanie do DPP warto zacząć od identyfikowalności: partii, komponentów, surowców, parametrów jakościowych i historii produktu.

Pierwszy krok: sprawdź, czy dziś potrafisz odpowiedzieć na pytanie: z czego powstał konkretny produkt, z jakiej partii surowca, na jakiej linii, kiedy i z jakimi wynikami kontroli. Jeśli odpowiedź wymaga szukania w kilku arkuszach i mailach, DPP będzie nie tylko obowiązkiem regulacyjnym. Będzie też sygnałem, że dane produktowe trzeba uporządkować wcześniej.

Cyfrowy paszport produktu obejmie firmy, które wprowadzają na rynek UE produkty objęte ESPR lub przepisami sektorowymi. Najbliżej obowiązku są baterie, a kolejne grupy to m.in. tekstylia, opony, meble, materace, żelazo, stal i aluminium. DPP wymaga pewnych danych o produkcie, jego składzie, pochodzeniu, jakości, naprawie i recyklingu. Im wcześniej sprawdzisz, gdzie te dane są dziś w firmie, tym łatwiej przygotujesz się na wymagania klientów i regulatorów.

Nie od razu i nie dla wszystkich produktów jednocześnie. Obowiązek będzie wprowadzany etapami, najpierw dla wybranych grup produktów. Najbliżej konkretnych wymagań są baterie, a kolejne branże wskazane w planie prac ESPR to m.in. tekstylia, opony, meble, materace, żelazo, stal i aluminium.

Nie. Producent zwykle będzie odpowiadał za przygotowanie paszportu, ale dane mogą pochodzić z całego łańcucha dostaw. Dlatego wymagania mogą pośrednio objąć importerów, dystrybutorów, właścicieli marek oraz dostawców surowców, komponentów i półproduktów.

Zakres danych będzie zależał od branży i konkretnego aktu prawnego. Najczęściej będą to informacje o składzie materiałowym, pochodzeniu surowców, numerach partii, certyfikatach, parametrach jakościowych, śladzie środowiskowym, naprawie, demontażu i recyklingu.

Nie. Kod QR lub inny nośnik danych to tylko sposób dostępu do informacji. Najważniejsze jest to, czy firma ma wiarygodne, aktualne i dobrze uporządkowane dane o produkcie, jego komponentach, partiach i dokumentach.

Najlepiej zacząć od sprawdzenia, jakie dane o produkcie firma już posiada i gdzie one się znajdują. Dobrym pierwszym krokiem jest mapa danych: ERP, MES, jakość, dokumentacja techniczna, dostawcy, certyfikaty i system traceability. Dzięki temu szybciej widać, czego brakuje i które informacje trzeba uporządkować przed wejściem szczegółowych wymagań.