Najpopularniejsze systemy SCADA w produkcji: przegląd oprogramowania

Systemy SCADA to dziś ważny element produkcji, gdyż umożliwiają one monitoring i kontrolę procesów, wizualizację danych oraz integrację systemów automatyki przemysłowej z warstwą IT. Wybór odpowiedniego rozwiązania nie powinien opierać się wyłącznie na rozpoznawalności platformy, dlatego warto dobrze zbadać najpopularniejsze systemy SCADA przed podjęciem decyzji.

W tym artykule pokazujemy czym różnią się poszczególne platformy oraz jakie kryteria warto wziąć pod uwagę, aby wdrożenie systemu możliwie jak najlepiej wspierało optymalizację procesów produkcyjnych.

Określenie „najpopularniejsze systemy SCADA” nie odnosi się wyłącznie do liczby wdrożeń. W środowisku przemysłowym większe znaczenie ma dojrzałość platformy, stabilność producenta oraz dostępność integratorów posiadających doświadczenie projektowe. Wraz z rosnącą integracją obszarów OT i IT coraz częściej ocenia się także możliwości integracji danych oraz skalowania rozwiązania wraz z rozwojem zakładu.

Wynika ona z czynników takich jak:

Wybór oprogramowania SCADA powinien być analizowany w kontekście przyszłego rozwoju systemu automatyki, a nie tylko aktualnych funkcji wizualizacji.

Zamiast skupiać się wyłącznie na funkcjach bazowych, warto porównać systemy pod kątem:

Nowoczesne platformy SCADA coraz częściej pełnią rolę warstwy integracyjnej pomiędzy automatyką a analizą danych, dlatego ich wybór wpływa nie tylko na monitoring, ale również na przyszłe projekty digitalizacji.

Warto zwrócić uwagę na różnice między platformami. Najczęściej spotykane elementy architektury to:

Różnice pomiędzy producentami pojawiają się głównie w sposobie skalowania, zarządzaniu alarmami oraz możliwościach integracji danych historycznych.

Popularne aplikacje SCADA mogą znacząco różnić się funkcjonalnościami, dlatego analiza systemów automatyki powinna być pierwszym krokiem przed wdrożeniem systemu. Systemy SCADA współpracujące ze SCADA wyższej warstwy (MES, ERP, BI) wymagają odpowiedniej architektury oraz otwartych standardów komunikacji.

SCADA umożliwia integrację poprzez OPC UA, MQTT czy Modbus. Systemy SCADA umożliwiające komunikację z urządzeniami oraz integrację systemów zwiększają elastyczność produkcji.

Większy system SCADA powinien wspierać redundancję, wysoką dostępność i architekturę multi-site. Odpowiednia architektura chroni przed ograniczeniami rozwoju.

Role i uprawnienia, segmentacja sieci OT oraz zgodność z IEC 62443 wspierają bezpieczeństwo procesów produkcyjnych.

Integrujący dane ze SCADA system raportowy pozwala na analizę danych i optymalizację procesów.

Systemy SCADA umożliwiają rozwijanie systemów produkcyjnych w sposób kontrolowany, ale tylko dobrze zaplanowane wdrożenie systemu daje wartość dla zakładu produkcyjnego.

Poniższe rozwiązania to najczęściej spotykane systemy SCADA w zakładach przemysłowych. Nie jest to ranking, gdyż każdy producent systemu SCADA ma inne priorytety dla zastosowania SCADA w automatyce przemysłowej.

Rozbudowany system platform dla dużych systemów kontroli. Ten system typu SCADA pozwala na na centralne zarządzanie procesami przemysłowymi oraz integrację z oprogramowaniem przemysłowym klasy enterprise.

Przykładowe zastosowania: duże zakłady przemysłowe, rozproszone systemy produkcyjne, integracja wielu linii technologicznych i centralne zarządzanie procesami.

Siemens – SIMATIC WinCC to popularne oprogramowanie SCADA firmy Siemens, często stosowane tam, gdzie system sterowania oparty jest o PLC Siemens. Systemy SCADA zapewniają spójność środowiska projektowego.

System SCADA firmy Siemens ma zastosowania takie jak: linie produkcyjne oparte o PLC Siemens, przemysł motoryzacyjny, FMCG oraz projekty realizowane w środowisku TIA Portal.

To oprogramowanie SCADA nastawione na wizualizację danych, analizę KPI i integrację z chmurą, często wybierane tam, gdzie systemy SCADA mają wspierać skalowalne aplikacje SCADA oraz przejrzysty interfejs HMI.

Do zastosowań zaliczamy: projekty nastawione na wizualizację danych i KPI, inteligentne fabryki, integracje chmurowe oraz analityka produkcyjna.

System znany z wysokiego poziomu bezpieczeństwa i rozbudowanej architektury systemu SCADA.

Ma zastosowanie w obszarach, takich jak: branża energetyczna, farmacja i infrastruktura krytyczna, gdzie szczególnie liczy się bezpieczeństwo i stabilna architektura systemu SCADA.

Stabilne oprogramowanie aplikacji SCADA używane w wielu procesach technologicznych i infrastrukturze krytycznej.

System ten sprawdzi się w obszarach takich jak: energetyka, przemysł ciężki, procesy ciągłe oraz modernizacje istniejących systemów SCADA.

W Polsce dostępne są również rozwiązania lokalne, które od lat wspierają projekty automatyki przemysłowej i często są wybierane tam, gdzie polski system SCADA najlepiej dostosuje się do specyfiki krajowych zakładów lub istniejącej infrastruktury.

Platforma wykorzystywana m.in. w infrastrukturze wodno-kanalizacyjnej, energetyce lokalnej oraz systemach telemetrycznych. Sprawdza się w projektach, gdzie ważne są komunikacja z rozproszonymi obiektami, monitoring parametrów pracy urządzeń i integracja z systemami nadrzędnymi.

Rozwiązanie szeroko stosowane w energetyce, ciepłownictwie i przemyśle procesowym. Systemy SCADA ASIX często pojawiają się w projektach modernizacji istniejących instalacji oraz w aplikacjach wymagających stabilnego systemu nadzoru i długoterminowej eksploatacji systemu SCADA.

Elastyczne oprogramowanie SCADA używane w mniejszych i średnich projektach produkcyjnych, OEM oraz aplikacjach HMI. Dobrze sprawdza się w wizualizacji procesów, szybkim prototypowaniu aplikacji SCADA i integracji z różnymi sterownikami PLC.

Oprogramowanie SCADA firmy lokalnych producentów często znajduje zastosowanie w specyficznych projektach automatyki, takich jak systemy kontroli infrastruktury miejskiej, modernizacje starszych systemów sterowania czy wdrożenia wymagające dużej elastyczności projektowej oraz wsparcia technicznego w języku polskim.

Implementacja systemu SCADA to proces obejmujący zarówno projektowanie systemów SCADA, jak i analizę potrzeb biznesowych. Wdrożenie systemu powinno być prowadzone etapowo, aby ograniczyć ryzyko przestojów.

Dzięki SCADA zakłady przemysłowe mogą zwiększyć bezpieczeństwo procesów produkcyjnych, a systemy te przyczyniają się do optymalizacji procesów poprzez lepszą analizę danych.

SCADA integruje dane z poziomu produkcji, ale największą wartość daje integracja systemów z MES i ERP. Proces integrujący dane ze SCADA ekosystem umożliwia tworzenie raportów KPI, analizę OEE oraz zarządzanie jakością.

Systemy SCADA ułatwiają zbieranie informacji o przestojach, odchyleniach i parametrach pracy urządzeń. W połączeniu z systemami zarządzania produkcją SCADA pozwala na optymalizację procesów oraz pełną wizualizację danych produkcyjnych.

Dzięki integracji ERP-MES-SCADA możliwe jest zarządzanie procesami produkcyjnymi w oparciu o realne dane. Systemy SCADA zapewniają fundament dla raportowania BI i analizy systemów automatyki.

Najpopularniejsze systemy SCADA to jedynie punkt wyjścia, ponieważ najważniejszy jest kontekst technologiczny i biznesowy. Odpowiedni system SCADA powinien:

Nowoczesne systemy SCADA pozwalają na monitoring i kontrolę procesów przemysłowych, wizualizację danych oraz optymalizację procesów. Dobrze zaplanowana implementacja systemu SCADA sprawia, że system nadzoru staje się centralnym elementem systemu sterowania w zakładach przemysłowych.

Najpopularniejsze systemy SCADA to rozwiązania najczęściej spotykane w przemyśle i dobrze wspierane przez producentów oprogramowania SCADA. Popularność może oznaczać stabilność i rozwój systemu SCADA, ale dobór systemu SCADA powinien wynikać przede wszystkim z potrzeb zakładu oraz specyfiki procesów technologicznych.

Najczęściej kluczowe są wizualizacja danych, monitoring i kontrola, raportowanie oraz analiza danych historycznych. Systemy SCADA umożliwiają także sterowanie procesami i zarządzanie alarmami, co zwiększa bezpieczeństwo procesów produkcyjnych.

W większości projektów wdrożenie systemu prowadzone jest przez integratora, który odpowiada za projektowanie systemów SCADA, konfigurację komunikacji z urządzeniami oraz integrację z systemami automatyki przemysłowej i systemami zarządzania produkcją.

SCADA integruje dane z produkcji i przekazuje je do systemów MES lub ERP. Dzięki systemowi SCADA możliwe jest raportowanie KPI, analiza OEE oraz optymalizacja procesów produkcyjnych w oparciu o rzeczywiste dane z linii.

Implementacja systemu SCADA obejmuje analizę potrzeb, przygotowanie architektury systemu SCADA, konfigurację interfejsu HMI, testy FAT/SAT oraz szkolenia operatorów. Dobrze zaplanowana implementacja systemu SCADA ogranicza ryzyko awarii systemu SCADA i przyspiesza rozwój systemów produkcyjnych.

Tak. System SCADA może być skalowany dla potrzeb małych aplikacji SCADA, jak i większych systemów SCADA obejmujących więcej lokalizacji. Kluczowe jest dopasowanie licencjonowania oraz funkcjonalności do rzeczywistego wykorzystania systemu SCADA.