MTTR: co to jest? Wzór, przykład i sposoby na krótsze przestoje

Każda minuta przestoju to strata, ale to nie sama awaria stanowi największy problem, ale brak kontroli nad czasem jej usunięcia.

MTTR, czyli Mean Time To Repair, to wskaźnik pokazujący średni czas potrzebny na naprawę maszyny, urządzenia lub systemu po awarii. W utrzymaniu ruchu pozwala określić, ile średnio trwa przywrócenie sprawności po zatrzymaniu.

Dla kierownika utrzymania ruchu, szefa produkcji lub dyrektora zakładu MTTR to cenna informacja czy zespół reaguje szybko, czy ma dostęp do części, historii napraw i danych potrzebnych do podjęcia decyzji.

IBM definiuje MTTR jako średni czas naprawy po awarii, liczony przez podzielenie łącznego czasu napraw przez liczbę wykonanych napraw w danym okresie. 

MTTR to skrót od Mean Time To Repair, czyli średni czas naprawy. W produkcji wskaźnik MTTR pokazuje, ile średnio trwa obsługa awarii od rozpoczęcia naprawy do momentu, w którym maszyna wraca do pracy.

MTTR możesz liczyć dla jednej maszyny, całej linii, grupy urządzeń, konkretnego typu awarii, zmiany lub zakładu. Najwięcej daje analiza na poziomie konkretnych maszyn i usterek. Średnia dla całej firmy może ukryć problem. Jeśli jedna linia wraca do pracy po 30 minutach, a druga po 4 godzinach, wspólny wynik niewiele wyjaśnia.

Wskaźnik MTTR trzeba najpierw dobrze zdefiniować. Skrót bywa używany na kilka sposobów. Atlassian wskazuje, że MTTR może oznaczać między innymi Mean Time To Repair, Mean Time To Recovery, Mean Time To Restore, Mean Time To Resolve lub Mean Time To Respond. 

W utrzymaniu ruchu najczęściej chodzi o Mean Time To Repair, czyli czas samej naprawy. W szerszym ujęciu firmy liczą pełny czas niedostępności, od awarii do powrotu maszyny do normalnej pracy.

Najważniejsza zasada: wybierz jedną definicję i trzymaj się jej konsekwentnie. Inaczej MTTR będzie wyglądał dobrze w raporcie, ale nie pomoże w rozmowie z produkcją.

Dobrze mierzyć osobno:

Dzięki temu widzisz, czy problemem jest sama naprawa, opóźnione zgłoszenie, brak części czy zbyt długa diagnoza.

Podstawowy wzór jest prosty:

MTTR = łączny czas napraw / liczba napraw

Jeśli w danym miesiącu maszyna miała 10 napraw, które trwały razem 500 minut, MTTR wynosi 50 minut.

Ten sposób liczenia jest zgodny z definicją IBM: łączny czas poświęcony na naprawy dzielisz przez liczbę napraw wykonanych w analizowanym okresie. 

Załóżmy, że w maju dana maszyna miała 5 awarii. Ich naprawa trwała kolejno: 45 minut, 90 minut, 30 minut, 120 minut i 75 minut.

Łączny czas napraw wyniósł:

45 + 90 + 30 + 120 + 75 = 360 minut

Teraz dzielisz ten wynik przez liczbę napraw:

MTTR = 360 minut / 5 napraw = 72 minuty

To oznacza, że średnia naprawa tej maszyny trwała 72 minuty.

Sama liczba to jednak za mało. Trzeba jeszcze sprawdzić, czy 72 minuty to akceptowalny wynik, ile kosztuje godzina zatrzymania tej maszyny i gdzie znika czas: w zgłoszeniu, diagnozie, częściach, naprawie czy uruchomieniu po naprawie.

Koszt przestoju zależy od branży, marży, obłożenia produkcji, strat materiałowych, pracy ludzi i terminów dostaw. Skala może być bardzo różna.

Raport Siemens „The True Cost of Downtime 2024” podaje, że godzina nieplanowanego przestoju w dużym zakładzie automotive może kosztować 2,3 mln dolarów, czyli ponad 600 dolarów za sekundę. 

Jednak nie każdy zakład działa w takiej skali. Mechanizm jest jednak ten sam: im dłużej trwa naprawa, tym dłużej linia nie produkuje.

Przykład dla średniej firmy produkcyjnej:

Skrócenie MTTR o 30 minut przy 20 awariach daje 10 godzin mniej przestoju miesięcznie.

Przy koszcie 4 000 zł za godzinę oznacza to:

10 godzin × 4 000 zł = 40 000 zł miesięcznie

W skali roku daje to 480 000 zł potencjalnie odzyskanego czasu produkcyjnego. To przykład kalkulacyjny, nie obietnica wyniku. Pokazuje on jednak, dlaczego wskaźnik MTTR dobrze łączyć z kosztem przestoju.

Niski MTTR zwykle oznacza, że zespół szybko przywraca sprawność po awarii. Wysoki MTTR może pokazywać problem w procesie, danych albo organizacji pracy.

Najczęstsze przyczyny wysokiego MTTR to:

MTTR najlepiej porównywać w czasie i w podziale na maszyny, typy awarii, linie oraz zmiany. Jeden słabszy miesiąc może wynikać z dużej awarii. Stały wzrost przez kilka miesięcy oznacza, że trzeba sprawdzić sposób zgłaszania i obsługi napraw.

MTTR pokazuje, jak długo trwa naprawa po awarii. Im niższy MTTR, tym szybciej maszyna wraca do pracy.

MTBF, czyli Mean Time Between Failures, pokazuje średni czas pracy między awariami. Im wyższy MTBF, tym rzadziej maszyna się psuje.

IBM opisuje MTBF jako średni czas działania systemu lub produktu przed awarią, a MTTR jako średni czas potrzebny na naprawę po awarii. MTBF nie obejmuje czasu naprawy, a MTTR nie pokazuje czasu między awariami. 

Przykład: maszyna A psuje się rzadko, ale każda naprawa trwa 4 godziny. Maszyna B psuje się częściej, ale wraca do pracy po 25 minutach. Dopiero zestawienie MTTR i MTBF pokazuje, czy większym problemem jest częstotliwość awarii, czy czas ich usuwania.

Największy wpływ mają działania, które skracają drogę od awarii do ponownego uruchomienia maszyny.

Zacznij od tych obszarów:

Jeśli dziś liczysz MTTR w arkuszu albo odtwarzasz przebieg awarii z telefonów i notatek, najpierw tracisz czas na zebranie danych, a dopiero później na analizę. System CMMS pomaga Ci ułożyć ten proces: zgłoszenia, statusy, historię napraw, części i raporty trzymasz w jednym miejscu.

Dobrze ustawiony CMMS daje:

System CMMS zbiera dane o serwisie w jednym miejscu i pozwala podejmować decyzje na podstawie rzeczywistych wskaźników, takich jak MTTR i MTBF. 

To naturalny następny krok dla firm, które chcą szybciej reagować na awarie i lepiej rozumieć, gdzie powstają przestoje.

Jeśli odpowiadasz za utrzymanie ruchu lub produkcję, zacznij od jednej linii albo grupy maszyn. Przez 30 dni mierz MTTR według jednej definicji.

Sprawdź:

Po 30 dniach zobaczysz, czy największy problem leży w zgłoszeniach, diagnozie, częściach, naprawie czy ponownym uruchomieniu. To wystarczy, żeby przestać rozmawiać o awariach ogólnie i zacząć poprawiać konkretny fragment procesu.

Jeśli dane są rozproszone, kolejnym krokiem powinno być przeniesienie zgłoszeń, historii napraw i raportowania MTTR do jednego systemu CMMS.

MTTR oznacza Mean Time To Repair, czyli średni czas naprawy po awarii.

MTTR liczysz według wzoru: łączny czas napraw / liczba napraw.

Zwykle tak, ale nie zawsze. Jeśli maszyna psuje się bardzo często, niski MTTR może tylko maskować problem. Wtedy trzeba sprawdzić również MTBF.

MTTR mówi, jak długo trwa naprawa. MTBF mówi, jak długo maszyna pracuje między awariami.

Nie ma jednej wartości dla każdej firmy. Dobry MTTR zależy od typu maszyny, złożoności awarii, kosztu przestoju i dostępności części. Najlepiej porównywać wynik miesiąc do miesiąca oraz między podobnymi maszynami.